Neste artigo
- 1. A LCSP prohibe usar IA para redactar pregos?
- 2. Quen ten a responsabilidade xurídica do prego
- 3. O Regulamento de IA da UE e a contratación pública
- 4. IA xenérica vs. IA especializada: diferenzas clave
- 5. Seguridade de datos e RXPD: a preocupación real
- 6. ENS: o que as AAPP deben esixir ás súas ferramentas dixitais
- 7. Como usar a IA correctamente en contratación pública
- 8. Preguntas frecuentes
1. A LCSP prohibe usar IA para redactar pregos?
Non. A Lei 9/2017 de Contratos do Sector Público (LCSP) non contén ningunha restrición sobre as ferramentas que o técnico pode usar para preparar a documentación contractual. O que regula a lei é o contido, a estrutura e os requisitos legais do documento final, non o proceso de redacción.
Usar unha ferramenta de IA para redactar o borrador dun PPT ou dunha Memoria Xustificativa é xuridicamente equivalente a usar un modelo de Word, unha base de datos de modelos documentais ou o borrador dun expediente anterior como referencia. A lei non esixe que o técnico redacte o documento do seu puño e letra desde cero: esixe que o documento cumpra os requisitos legais e que a persoa competente o valide e subscriba.
Principio básico: A LCSP regula o que debe conter un prego e quen o aproba. Non regula o como se redacta. O uso de ferramentas de apoio á redacción, incluída a IA, é unha decisión técnica do organismo.
Esta interpretación é consistente coa estratexia de dixitalización do sector público español (España Digital 2026 e o Plan de Dixitalización das Administracións Públicas) e coas guías da Secretaría de Estado de Dixitalización e Intelixencia Artificial, que promoven activamente o uso de IA na Administración Pública.
2. Quen ten a responsabilidade xurídica do prego
Esta é a pregunta real que subxace ao debate sobre a legalidade: se un prego xerado con IA contén un erro e provoca un recurso ou unha nulidade, de quen é a culpa?
A resposta é clara e non cambiou coa chegada da IA: a responsabilidade recae sempre sobre a persoa física que subscribe o documento. O técnico de contratación que asina o PPT, a Memoria ou o PCAP é o responsable do seu contido, independentemente de que ferramentas usase para redactalo.
Cadea de responsabilidade na redacción con IA
Un borrador baseado na información proporcionada, na normativa e no historial documental. Non ten responsabilidade legal.
Revisa o contido, corrixe o necesario e verifica que cumpre os requisitos da LCSP. Aquí nace a responsabilidade profesional.
Ao subscribir o documento, asume a responsabilidade xurídica completa do contido. Como se o redactase manualmente.
A Alcaldía ou o órgano competente aproba o expediente. Esta aprobación non exime o técnico da súa responsabilidade técnica polo contido do prego.
O uso de IA, por tanto, non crea un novo réxime de responsabilidade nin exime o técnico de ningunha obrigación existente. O que si fai é cambiar o foco do traballo: en lugar de dedicar horas a redactar, o técnico dedica o seu tempo a revisar, validar e mellorar. Un traballo de maior calidade e menor risco.
3. O Regulamento de IA da UE e a contratación pública
O Regulamento (UE) 2024/1689 sobre Intelixencia Artificial (AI Act), en vigor desde agosto de 2024, clasifica os sistemas de IA por niveis de risco. As ferramentas de IA para a redacción de documentos administrativos como pregos de contratación quedan fóra das categorías de alto risco definidas no Anexo III do Regulamento.
Os sistemas de IA de alto risco no ámbito público son os que se usan para tomar decisións sobre persoas (acceso a servizos públicos, avaliación de crédito, control migratorio, etc.). Un sistema que asiste na redacción de documentos técnicos revisados por humanos antes da súa publicación non entra nesa categoría.
Conclusión práctica: As ferramentas de IA para asistencia na redacción de pregos clasifícanse como sistemas de IA de risco limitado ou mínimo baixo o AI Act da UE, sempre que inclúan transparencia sobre o uso de IA e manteñan o humano no rol de decisor final (principio de supervisión humana, art. 9 AI Act).
4. IA xenérica vs. IA especializada: diferenzas que importan
Non toda IA é igual cando se trata de documentación de contratación pública. Esta distinción é a que máis impacto ten na calidade do resultado e no tempo de revisión que necesita o técnico.
| Aspecto | ChatGPT / Copilot xenérico | LicitadIA (especializada) |
|---|---|---|
| Coñecemento normativo | Xenérico, desactualizable | LCSP 9/2017 + normativa complementaria integrada |
| Historial do organismo | Non dispoñible | Sistema RAG: aprende dos teus pregos históricos |
| Terminoloxía institucional | Xenérica | Replicada do propio organismo |
| Validación automática | Ningunha | Detecta marcas, criterios subxectivos, incoherencias |
| Datos en Europa | Servidores nos EUA (variable segundo o plan) | Cloud europeo, RXPD compliant |
| Tempo de revisión técnica | Alto — require revisión profunda | Baixo — borrador xa axustado a estándares |
O problema coas ferramentas xenéricas non é que sexan ilegais: é que xeran borradores que soan ben pero que requiren unha revisión técnica case tan profunda como redactar o documento desde cero. Poden mencionar artigos de leis derrogadas, usar terminoloxía que non é a do organismo ou xerar criterios de adxudicación que un avogado especialista en contratación desaconsellaría inmediatamente.
Unha IA especializada como LicitadIA parte dunha base de coñecemento normativo actualizado e, sobre todo, aprende do historial documental do propio organismo. O resultado é un borrador que xa incorpora as cláusulas que o interventor coñece, os prazos que o organismo adoita usar e a terminoloxía que o Tribunal Administrativo rexional recoñece. A revisión do técnico convértese nunha validación rápida, non nunha reescritura.
5. Seguridade de datos e RXPD: a preocupación real
O medo a que «os datos do concello vaian a servidores americanos» non é irracional. É unha preocupación xuridicamente fundada. Os pregos de contratación poden conter datos persoais (nomes de responsables do contrato, datos de empregados, información de infraestruturas) e o seu tratamento está suxeito ao Regulamento (UE) 2016/679 (RXPD) e á Lei Orgánica 3/2018 de Protección de Datos Persoais (LOPDGDD).
Transferir datos a un provedor cuxos servidores están fóra do Espazo Económico Europeo sen as garantías adecuadas (cláusulas contractuais tipo, decisión de adecuación, etc.) pode constituír unha infracción do RXPD. No contexto das administracións públicas, isto ten implicacións adicionais pola sensibilidade da información de contratación.
Que esixir a unha ferramenta de IA para contratación pública
Aloxamento en cloud europeo
Os servidores onde se procesan e almacenan os datos deben estar no EEE. O provedor debe poder acreditalo documentalmente.
Acordo de tratamento de datos (DPA)
O provedor actúa como encargado do tratamento. Debe existir un contrato DPA conforme ao art. 28 RXPD que delimite responsabilidades.
Non uso de datos para readestramento
O provedor non debe usar os documentos do organismo para adestrar ou mellorar os seus modelos xerais. Os datos do organismo son seus exclusivamente.
Política de retención e borrado
O provedor debe especificar canto tempo conserva os datos e como se procede ao seu borrado cando se rescinde o contrato.
6. ENS: o que as AAPP deben esixir ás súas ferramentas dixitais
O Esquema Nacional de Seguridade (ENS), regulado polo Real Decreto 311/2022, establece os requisitos de seguridade que deben cumprir os sistemas de información das administracións públicas e os provedores que os soportan. Para ferramentas dixitais que procesan documentación administrativa, o ENS é cada vez máis un requisito explícito nos pregos de contratación TIC.
Unha ferramenta de IA para contratación pública que aspire a ser adoptada por administracións locais en España debería:
- Estar orientada á obtención da certificación ENS en nivel medio ou alto
- Documentar as medidas de seguridade técnica e organizativa implementadas
- Ofrecer logs de auditoría dos accesos e operacións realizadas
- Implementar control de acceso baseado en roles
- Garantir a dispoñibilidade do servizo con SLA documentados
LicitadIA foi deseñada desde o inicio con estes requisitos en mente: aloxamento en cloud europeo, arquitectura de datos que garante o illamento entre organismos e un roadmap de certificación ENS que forma parte da folla de ruta do produto. Podes consultar os detalles técnicos e de seguridade na páxina de características.
7. Como usar a IA correctamente en contratación pública
O uso correcto da IA en contratación pública non é unha cuestión de normativa, senón de metodoloxía. Estas son as boas prácticas que deben seguirse:
A IA xera, o técnico decide
O borrador xerado pola IA é sempre o punto de partida, nunca o documento final. O técnico debe revisar cada sección activamente, non simplemente aprobar sen ler.
Documentar o proceso
Se o organismo adopta ferramentas de IA para contratación, é recomendable ter un procedemento interno que describa como se usan. Isto protexe o técnico e dá transparencia ao proceso.
Non delegar a decisión normativa
A IA pode propoñer unha solución normativa (p. ex. o procedemento adecuado para un contrato), pero a decisión final sobre a interpretación da norma correspóndelle ao técnico ou ao asesor xurídico.
Usar ferramentas con validación integrada
Unha ferramenta que non só xera senón que tamén valida o resultado contra a normativa reduce drasticamente o risco de erros que o técnico podería non detectar na revisión.
Verificar as referencias normativas
Confirmar sempre que os artigos citados no prego son de lexislación vixente. É o erro máis fácil de detectar e o que máis dana a credibilidade do documento.
Para ver como LicitadIA implementa estas prácticas no seu fluxo de traballo paso a paso, visita a páxina de como funciona. E se queres resolver as túas dúbidas específicas sobre o uso no teu organismo antes de comprometerte con nada, o máis directo é solicitar unha demo gratuíta onde poderás ver o sistema con datos reais.
Preguntas frecuentes
É legal usar intelixencia artificial para redactar pregos de contratación pública en España?
Si, é legal. A LCSP 9/2017 non contén ningunha restrición sobre as ferramentas que o técnico pode usar na preparación de documentos contractuais. O que a lei esixe é que o documento final cumpra os seus requisitos de contido e que a persoa competente o valide e asine. Usar IA para redactar o borrador é xuridicamente equivalente a usar un modelo de Word ou o borrador dun expediente anterior. A responsabilidade xurídica do prego recae sempre sobre quen o subscribe.
Que diferenza hai entre usar ChatGPT e unha IA especializada como LicitadIA para redactar pregos?
ChatGPT e as ferramentas xenéricas de IA xeran texto plausible pero sen coñecemento real da normativa española de contratación pública nin do historial documental do teu organismo. Os seus borradores poden incluír referencias normativas erróneas, terminoloxía xenérica que non corresponde ao organismo e criterios de adxudicación que un especialista desaconsellaría. LicitadIA está construída sobre a LCSP e a normativa complementaria, usa o sistema RAG para aprender dos documentos reais do organismo e valida automaticamente o borrador antes de presentarllo ao técnico.
Os meus datos van a servidores americanos se uso unha IA para redactar pregos?
Depende da ferramenta. As solucións xenéricas (ChatGPT, Copilot Microsoft 365) poden procesar datos en servidores fóra do EEE, o que pode ser problemático baixo o RXPD se os pregos conteñen datos persoais. LicitadIA aloxa todos os datos en cloud europeo, opera baixo un acordo de tratamento de datos (DPA) conforme ao art. 28 RXPD e garante que os documentos do organismo non se usan para readestrar modelos xerais. Todos estes compromisos están recollidos na nosa Política de Privacidade e no contrato de servizo.
A resposta ás túas dúbidas non está en Google. Está nunha demo real.
Móstralle a LicitadIA un dos teus contratos reais. En 30 minutos verás exactamente como xera o borrador, que valida automaticamente e que decisións seguen sendo túas. Sen compromiso.
Solicitar demo gratuíta